Het is weer het tijd van het jaar, wanneer de zon begint met schijnen komen de vlooien en teken weer massaal tevoorschijn. 

Maar hoe weet je nou of jouw dier vlooien en teken bij zich draagt? 

Hierin leg ik uit hoe je ze kan herkennen, wat de levenscyclus is en hoe je ze het beste kan voorkomen en bestrijden, zowel op het dier als in de omgeving. 

De Vlo

Zo ziet een vlo eruit als je het bekijkt met een vergrootglas. Het is een klein beestje wat zich voedt met bloed aan zoogdieren. Vlooien komen vooral veel voor op honden, katten en wilde zoogdieren. 

Hoe kom ik aan een vlo?

Een vlo kan op verschillende manieren worden opgelopen. Meestal door contact met een ander besmet dier, of door te wandelen op een plek waar vlooien veel voorkomen, zoals in het bos. Ook kan je vlooieneitjes mee naar huis nemen via kleding of schoenen. 

Heeft mijn hond vlooien?

Vooral bij honden met een dikke en lange vacht zijn vlooien lastig te zien. Tijdens trimbeurten kijk ik bij het uitblazen of ik bijzonderheden zie zoals vlooien. Dit wordt direct gemeld aan de eigenaar, zodat er meteen gehandeld kan worden. 

Jeuk kan een belangrijk signaal zijn, vaak samen met kleine rode plekjes op de huid. Een dier kan ook allergisch zijn voor het speeksel van vlooien. In dat geval kunnen ze zichzelf flink openkrabben of bijten, met beschadiging van huid en vacht tot gevolg.

Vlooien houden van warme plekken, zoals de buik, dijen, liezen en oksels.

Met een vlooienkam kun je controleren of je hond vlooien heeft. Een volwassen vlo is meestal goed zichtbaar. Daarnaast laten vlooien uitwerpselen achter in de vacht: kleine zwarte stipjes. Maak deze nat met een zakdoekje; kleuren ze rood, dan gaat het om vlooienpoep.

Waarom een vlo meteen bestrijden?

Ook als je dier er weinig last van lijkt te hebben, is bestrijding belangrijk:

• Vlooien kunnen ziektekiemen overbrengen, zoals lintwormeieren. Wanneer een dier zichzelf likt of bijt, kan het een vlo inslikken. De lintworm ontwikkelt zich vervolgens in de darmen en kan ook besmettelijk zijn voor mensen. - Ontwormen is dan ook nodig!
• Vlooien kunnen ziekten overdragen, zoals kattenkrabziekte.
• Het speeksel van een vlo voorkomt dat bloed snel stolt, wat jeuk en irritatie veroorzaakt en kan leiden tot een allergische reactie. 

De levenscyclus van een vlo

Om vlooien effectief te bestrijden, is het belangrijk om hun levenscyclus te kennen. Slechts 5% van de vlooien bevindt zich op het dier; de overige 95% zit in de omgeving.

Een vlo heeft een gastheer nodig om zich te voeden en eieren te kunnen leggen. 

Na het voeden legt een vrouwtje tientallen eieren in de vacht. Deze vallen op de grond, waardoor overal waar je dier komt eitjes kunnen liggen, vooral  in de nacht worden de eieren gelegd, waardoor de meeste op de slaapplaats van het dier liggen.

Na 2 tot 10 dagen komen de larven uit. De larven houden van donkere plekken zoals vloerbekleding en kieren. En voeden zich met huisstof en vlooienuitwerpselen. 

Daarna spinnen ze zich in tot een cocon. Binnen 5 tot 10 dagen kan hieruit een volwassen vlo ontstaan. In dit stadium kunnen ze echter maanden overleven, totdat trillingen aangeven dat er een gastheer in de buurt is.

Binnen 2 tot 3 weken is de cyclus rond. Daarom is het zo belangrijk om zelfs één vlo direct te bestrijden.

De vlo voorkomen

Voorkomen is beter dan genezen. Het verschilt per dier hoe aantrekkelijk ze zijn voor vlooien en hoe sterk ze reageren.

Raadpleeg altijd je dierenarts voor het beste middel.  Er zijn een heleboel middelen voor bestrijding en elk met hun eigen voor en nadelen. Verschillende opties:

• Druppels (spot-on)
• Tabletten
• Poeders
• Shampoos
• Sprays
• Halsbanden
• Injecties

Let op: niet alle middelen kunnen gecombineerd worden en ze werken niet allemaal tegen elk stadium van de vlo.

Vergeet ook de omgeving niet: behandel niet alleen het dier, maar ook huis, auto, fietsmand,  manden, tapijten, banken en kieren. 

Vlooien kunnen ook wormen eitjes overdragen, dus een vlo gevonden is ook ontwormen!

Informeer ook andere huisdiereigenaren als jouw dier mogelijk vlooien heeft overgedragen.

Zie LICG site voor meer informatie:

https://www.licg.nl/vlooienbestrijding-bij-huisdieren/

De teek

Zo ziet een teek eruit van dichtbij. Teken zijn platte, spinachtige parasieten die in grootte en kleur variëren. De meest voorkomende soort in Nederland is de schapenteek.

Ze kunnen ziekten overdragen zoals de ziekte van Lyme, babesiose, ehrlichiose en anaplasmose.

Via Tekenradar https://www.tekenradar.nl/ hier kun je tekenbeten melden en risicogebieden bekijken. 

levenscyclus van de teek

De levenscyclus van een teek begint bij een volwassen teek die zich vastzuigt aan een gastheer om bloed te zuigen. Bij voeden verandert de teek van klein en plat naar groot en bollig. Daarna laat hij zich vallen om eieren te leggen.

In het voorjaar komen de eieren uit en komt er een larf uit met maar 6 poten en is kleiner dan een spelde knop. 

De larf voed zich en vervelt in het najaar tot nimf. De nimf gaat in rust tot het volgende jaar. Na de zomer word de nimf een volwassen vlo die in winterrust gaat en in het voorjaar weer opzoek gaat naar een gastdier om zich te voeden en eieren te leggen om erna te sterven.

Deze cyclus duurt makkelijk 3 tot 4 jaar.

Overdragen van ziekten

Tijdens het voeden kan een teek ziekteverwekkers overdragen. Daarom is het belangrijk om een teek zo snel mogelijk te verwijderen, het beste binnen 24 uur.

Teek verwijderen

Verwijder een teek voorzichtig en volledig. Gebruik geen alcohol of olie en knijp niet in het lichaam. Controleer of de kop volledig verwijderd is.

Hulpmiddelen:

• Tekenpincet
• Tekenlasso
• Tekenpen
• Tekenkaart

Zorg dat je goed weet hoe je het product juist gebruikt, om schade te voorkomen. 

Let op soms word een tepel of klein wratje ook als teek aangezien, check altijd of het wel echt een teek is, vaak zie je de pootjes nog ernaast hangen/bungelen. 

Ontsmet de wond na het verwijderen van de teek en maak een notitie van plaats en datum/tijd, houd goed in de gaten of er geen rode cirkel of ander bijzonderheden gezien worden. 

De teek voorkomen

Voorkomen is beter dan genezen. Het verschilt per dier hoe aantrekkelijk ze zijn voor vlooien en hoe sterk ze reageren.

Raadpleeg altijd je dierenarts voor het beste middel. Er zijn een heleboel middelen voor bestrijding en elk met hun eigen voor en nadelen. Verschillende opties:

• Druppels (spot-on)
• Tabletten
• Poeders
• Shampoos
• Sprays
• Halsbanden
• Injecties

Let op: niet alle middelen kunnen gecombineerd worden en ze werken niet allemaal tegen elk stadium van de vlo.

Vergeet ook de omgeving niet: behandel niet alleen het dier, maar ook huis, auto, fietsmand, manden, tapijten, banken en kieren.

Zie LICG voor een nog uitgebreidere uitleg:

https://www.licg.nl/teken-en-door-teken-overgedragen-ziekten/

De verschillende ziektes: 

Ziekte van Lyme

Een van de bekendste ziektes wat een teek kan overdragen, deze word veroorzaakt door de borrelia bacterie, kan iedereen besmetten, dier en mens. 

Babesiose

Wordt veroorzaakt door een parasiet die rode bloedcellen afbreekt. de eerste symptomen zijn sloomheid, minder eten en koorts. Met bloedarmoede, geelzucht en een roodbruine urineklein als gevolg. Deze symptomen komen vaak pas NA 10 tot 20 dagen voor na de besmetting. Hierom is het zo belangrijk om de tekenbeten te noteren!

Bij tijdige behandeling bij de dierenarts kan de hond herstellen, al kunnen chronische klachten blijven. 

Er is een vaccinatie tegen babesiose, maar geeft geen volledige bescherming. De ziekte verloopt na vaccinatie wel minder heftig dan zonder. 

Ehrlichiose

Ehrlichiose wordt veroorzaakte door verschillende bacteriën. Dit wordt vooral doorgegeven door de bruine hondenteek, gelukkig komt deze niet meer in de Nederlandse natuur voor. Heel sporadisch word de teek meegenomen van honden die op vakantie zijn geweest in andere landen. 

De eerste acute fase wordt meestal gezien een tot drie weken na de infectie. De hond heeft koorts, bloedingen kunnen voorkomen en de ogen en neus kan vocht afscheiden. Na enkele weken begint de subklinische fase twee, deze heeft geen enkele symptomen en kan levenslang blijven duren. Soms komt een derde herhaalde chronische fase waarbij een heleboel symptomen gezien kunnen worden zoals: gewichtsverlies, bloedingen, bloedarmoede, koorts, hoesten, gezwollen lympfe klieren, oogziekte, kreupelheid, veel drinken en plassen, aantasting van de nieren en een aandoening van het zenuwstelsel kan voorkomen. 

Het kan behandeld worden met een lange antibioticakuur en vochttoediening. 

Anaplasmose

Deze is wat minder bekend en het wordt overgedragen door een bacterie van de schapenteek.

Als de hond hier symptomen van krijgt na infectie, dan lijkt het veel op ehrlichiose: koorts, niet willen eten, sloom, kreupel, overgeven, diarree en bloedingen.