Overgewicht bij honden: herkennen en aanpakken
Overgewicht bij honden is een veelvoorkomend en ernstig gezondheidsprobleem.
In de trimsalon zien we dagelijks de gevolgen ervan terug: verminderde mobiliteit, pijn bij aanraking, huid- en vachtproblemen en honden die sneller stress of ongemak ervaren tijdens de trimbehandeling.
Een gezond gewicht is daarom niet alleen belangrijk voor de algemene gezondheid, maar ook voor het welzijn en comfort van uw hond tijdens het trimmen.
Wat is overgewicht en obesitas bij honden?
Een hond heeft overgewicht wanneer hij ongeveer 10% boven zijn ideale lichaamsgewicht zit. Bij 20% of meer spreken we van obesitas. Omdat gewichtstoename vaak geleidelijk gaat en veel honden een dikke of lange vacht hebben, blijft overgewicht regelmatig onopgemerkt. Toch heeft dit 'extra laagje' grote gevolgen voor het lichaam van de hond.
Hieronder een samenvatting van de mogelijke gevolgen van overgewicht:
Kortere levensduur en lagere levenskwaliteit
Honden met overgewicht leven gemiddeld tot wel twee jaar korter dan honden met
een gezond gewicht. Daarnaast neemt de levenskwaliteit sterk af. Te zware
honden zijn vaker traag, futloos en sneller moe. Ze bewegen minder graag,
slapen meer en hebben minder plezier in spel en wandelingen. Dit zien we in de
trimsalon terug bij honden die moeite hebben met staan of langere tijd dezelfde
houding moeten aanhouden.
Gewrichts- en bewegingsproblemen
Overgewicht zorgt voor een verhoogde belasting van botten, gewrichten, pezen en
spieren. Hierdoor slijten de gewrichten sneller en ontstaat of verergert
artrose. Honden met overgewicht hebben vaker moeite met opstaan, traplopen en
langere wandelingen. Ook het risico op orthopedische problemen zoals gescheurde
kruisbanden en knieproblemen is groter.
Tijdens het trimmen kunnen deze klachten duidelijk zichtbaar zijn. Honden
kunnen moeite hebben met op de trimtafel staan, pijn aangeven bij het
verplaatsen van poten of sneller onrustig worden door lichamelijk ongemak.
Hart-, long- en ademhalingsproblemen
Bij honden met overgewicht moet het hart harder werken om het lichaam van
voldoende zuurstof te voorzien. Tegelijkertijd belemmert extra vetweefsel rond
borst en buik de ademhaling. Hierdoor zijn deze honden sneller buiten adem,
hebben ze een slechtere conditie en raken ze bij warm weer sneller oververhit.
In de trimsalon kan dit betekenen dat een hond sneller hijgt, vaker pauzes
nodig heeft en gevoeliger is voor warmte en stress tijdens de behandeling.
Hitte-intolerantie en oververhitting
Hitte-intolerantie is een probleem dat vooral in de zomermaanden veel voorkomt
en in de trimsalon regelmatig ter sprake komt. Honden met overgewicht raken
sneller oververhit omdat hun lichaam warmte minder goed kan afvoeren. Extra
vetweefsel werkt isolerend, waardoor de lichaamstemperatuur sneller oploopt.
Dit kan leiden tot extreme vermoeidheid, overmatig hijgen en in ernstige
gevallen zelfs tot levensbedreigende oververhitting.
In de trimsalon horen we dan ook regelmatig de opmerking: "Zet hem maar lekker
kort, dan heeft hij het niet zo warm." Hoewel dit begrijpelijk klinkt, heeft
korter scheren bij een hond met overgewicht vaak weinig effect. Het
onderliggende probleem is niet de vacht, maar het overtollige lichaamsvet, dat
de warmteafvoer belemmert. Tijdens warme periodes is het daarom extra
belangrijk om trimbehandelingen zorgvuldig te plannen, voldoende pauzes in te
lassen en alert te zijn op signalen van hittestress.
Suikerziekte en stofwisselingsproblemen
Overgewicht verhoogt de kans op suikerziekte (diabetes mellitus). Door
overtollig vet kan het lichaam minder gevoelig worden voor insuline, wat leidt
tot een ontregelde bloedsuikerspiegel. Dit kan zich uiten in meer drinken en
plassen, verminderde energie en een algemeen minder fit gevoel. Gewichtsverlies
is hierbij van groot belang en kan de klachten aanzienlijk verminderen.
Huid- en vachtproblemen
Een belangrijk punt dat in de trimsalon vaak naar voren komt, zijn huid- en
vachtproblemen bij honden met overgewicht. Door beperkte bewegingsvrijheid
kunnen zij zichzelf minder goed verzorgen. Moeilijk bereikbare plekken worden
niet goed schoongemaakt, wat kan leiden tot huidinfecties, schilfering, een
doffe vacht en vervilting.
Daarnaast kan overgewicht de doorbloeding van de huid verstoren en de
huidbarrière verzwakken. Hierdoor genezen wondjes langzamer en kunnen
huidproblemen ontstaan of juist extra zichtbaar worden na een trimbehandeling.
Verminderde weerstand en herstel
Honden met overgewicht hebben vaak een verminderde weerstand. Ze zijn
vatbaarder voor infecties en herstellen langzamer van wondjes of huidproblemen.
Urineweg- en blaasproblemen
Overgewicht verhoogt ook het risico op problemen aan de urinewegen en blaas. Te
zware honden hebben vaker last van blaasontstekingen, urinewegproblemen en soms
incontinentie. Vetweefsel rondom de buik kan extra druk uitoefenen op de blaas,
waardoor het plassen minder goed verloopt en urine langer in de blaas blijft.
Dit vergroot de kans op infecties en ongemak, wat een duidelijke invloed heeft
op het algemene welzijn van de hond.
Kanker en vetgezwellen
Bij honden met overgewicht komen vetgezwellen (lipomen) vaker voor. Hoewel deze
meestal goedaardig zijn, kunnen ze de bewegingsvrijheid beperken of ongemak
veroorzaken, zeker wanneer ze zich bevinden bij gewrichten of op plekken die
tijdens het bewegen belast worden. Daarnaast tonen onderzoeken aan dat
overgewicht het risico op bepaalde vormen van kanker kan verhogen. Een gezond
lichaamsgewicht draagt bij aan een beter functionerend lichaam en kan het
risico op deze aandoeningen verkleinen.
Verhoogde risico's bij narcose en medische ingrepen
Overgewicht brengt extra risico's met zich mee bij narcose en operaties. De
ademhaling is vaak minder stabiel en vetweefsel rond de organen maakt medische
ingrepen complexer. Dit onderstreept het belang van preventie en tijdig
ingrijpen bij gewichtstoename.
Hoe ontstaat overgewicht bij honden?
De meest voorkomende oorzaak is een combinatie van te veel eten en te weinig
beweging. Tussendoortjes, tafelrestjes en het niet afwegen van voer spelen
hierbij een grote rol. Ook factoren zoals leeftijd, castratie of sterilisatie,
rasgevoeligheid, bepaalde aandoeningen (zoals een traag werkende schildklier)
en medicatie kunnen bijdragen aan overgewicht.
Overgewicht herkennen
Naast wegen is het beoordelen van de lichaamsconditie belangrijk. Bij een hond
met een gezond gewicht zijn de ribben goed voelbaar maar niet zichtbaar en is
er een duidelijke taille te zien. Twijfelt u over het gewicht van uw hond, dan
is een controle bij de dierenarts altijd aan te raden.
Overgewicht voorkomen en aanpakken
Een gezond gewicht begint bij bewuste voeding en voldoende beweging. Porties afwegen, matigen tot stoppen met tussendoortjes en dagelijks bewegen maken een groot verschil.
Heeft uw hond al overgewicht, dan is verantwoord en geleidelijk afvallen essentieel. Dit gebeurt het best onder begeleiding van een dierenarts of voedingsspecialist, met voeding en beweging die passen bij de leeftijd en fysieke belastbaarheid van uw hond.
Lukt afvallen niet, dan is er ook kans op een medische afwijking en is verder onderzoek aangeraden.
Tot slot: Waarom dit ook voor de trimsalon belangrijk is.
Een hond op een gezond gewicht;
- Kan zijn warmte beter kwijt
- Is comfortabeler
- Is mobieler, vooral met een pootje optillen om te knippen/scheren etc.
- Minder gestrest tijdens een trimbehandeling.
- Is minder snel moe
- Vacht en huid zijn in betere conditie
De behandeling verloopt prettiger voor hond én trimmer.
Door samen alert te zijn op overgewicht en hierover in gesprek te gaan, dragen we bij aan het welzijn, de gezondheid en het levensplezier van uw hond, ook op de trimtafel.
Wilt u meer weten over de gezondheid van uw hond? Vraag het bij uw dierenarts! Zij kunnen u ook helpen bij het maken van een passend behandelplan.
Zie ook de LICG-site voor nog meer informatie: https://www.licg.nl/overgewicht-bij-hond-en-kat/#oorzaken-van-overgewicht
Heeft u nog vragen hierover? Laat het gerust weten.